|
इन्द्रधनुष्यः - सरललक्षणम्?
|
All by Design,
Dr. Jonathan C. O'Quinn
|
|
|
अधिकांशजनाः इन्द्रधनुषस्य सौन्दर्यं अवगन्तुं शक्नुवन्ति, किन्तु बाइबिल्-विश्वासिनः ख्रिश्चयानां कृते इन्द्रधनुष्यः प्रभु ईश्वरस्य महिमामयसृष्टिकौशलस्य महत् साक्ष्यं वहन्ति।
यदा सूर्यात् आगतः क्षैतिजप्रकाशकिरणः गोलाकारजलबिन्दोः ऊर्ध्वभागे स्पृशति, तदा ते अपवर्तनात् वक्रं प्राप्नुवन्ति, अनन्तरं बिन्दोः अन्तर्गतं परावर्तिताः स्वमूलदिशात् प्रायः १३८ अंशपरिवर्तनेन निर्गच्छन्ति। यदा तु जलबिन्दोः अधोभागं प्रकाशकिरणः स्पृशति, ते अपि तथैव वक्रं प्राप्नुवन्ति, प्रायः २३२ अंशकोणे निर्गच्छन्ति। |
वर्णपटलस्य विपरीते छोरयोः जाम्भववर्णः अस्य प्रिज्मीयक्रियायाः प्रभावेन रक्तवर्णात् किंचित् अधिकं वक्रीभवति, यतः श्वेतप्रकाशस्य घटकवर्णानां विसरणं जायते; अर्थात् यत् वयं इन्द्रधनुषं पश्यामः तत् दृश्यं भवति। एतेभ्यः द्वयोः कोणयोः निर्गच्छन् प्रकाशः वर्षात् अनन्तरं प्रायः दृश्यमानं प्राथमिकं च द्वितीयकं च इन्द्रधनुषौ रचयति।
यदा सिर्रोस्ट्रेटस् मेघाः मुख्यतया एकरूपपरिमाणस्य षट्भुजाकारहिमकणाः धारयन्ति, तदा एतेषां कणानां मार्गेण गच्छन् सूर्यप्रकाशः द्वाविंशतिशतांशेन अपवर्तते। पुनश्च बैजनीप्रकाशस्य विचलनकोणः रक्तप्रकाशस्य अपेक्षया अधिकः भवति, यतः श्वेतप्रकाशस्य विसरणं जायते तथा इन्द्रधनुषवर्णपट्टिकायाः लघु-रेखा निर्मीयते। एतत् द्वाविंशतिशतांशपरिवेष्टनम् अथवा सन-डॉग् इति कथ्यते।
उत्पत्ति-ग्रन्थस्य नवमः अध्यायः वदति यत् ईश्वरः इन्द्रधनुषं सृष्टवान्, यत् सः पुनः जलप्रलयेन पृथिवीं न विनाशयिष्यति इति स्वप्रतिज्ञायाः प्रतीकं; तथा स्तोत्रग्रन्थस्य एकोनविंशतितमः अध्यायः वदति यत् नभाः ईश्वरस्य महिमां प्रकाशयन्ति। इन्द्रधनुषेभ्यश्च सूर्यकुक्कुटेभ्यश्च दृश्यमानः उच्चस्तरीयः क्रमः सूचयति यत् अस्माकं जगत् संयोगेन न उत्पन्नम् यथा विकासवादिनः मन्यन्ते, किन्तु सर्वज्ञसृष्टिकर्तृभ्यः।
Bibliography
1. Schaefer, V.J. and J.A. Day. 1981. Peterson
Field Guides—Atmosphere. Houghton-Mifflin Co., Boston, MA, pp. 138–247.
2. Anonymous. Sun Dogs (Parhelia). Retrieved April 24, 2013, from
https://hyperphysics.phyastr.gsu.edu/hbase/atmos/halo22.html#c3
Figure caption:
wea03541, NOAA’s National Weather Service (NWS) Collection Location:
Maryland, Chesapeake Bay, Patuxent River Date: 2008 July 4
Photographer: Mary Hollinger, NOAA/NESDIS/NODC (ret.)
इन्द्रधनुष्यः - सरललक्षणम्?
(Originally published in "Creation Matters" as: Rainbows - A Simple Sign?)
<https://www.creationism.org/sanskrit/CrsCmRainbowsSign_sa.htm>
