|
| पत्रच्छेदककीटाः पृथिव्यां वसन्तीनां अनन्तजीवजातीनां मध्ये एकाः सन्ति, येषां जीवितरक्षणकौशलानि अद्भुतानि एव सन्ति, च ते मानवेभ्यः परं स्वजीवद्रव्यात् आहारं उत्पादयन्ति।
एतानां कीटाणां लार्वाः लेपियोटासीया कुलस्य कवकजनकैः उत्पादितैः 'पोषणकायैः' अथवा गोंगिलिडिया इति नामकैः आहारं कुर्वन्ति, याः केवलं पत्रच्छेदककीटसमुदायेषु एव वर्धन्ते। कीटसमुदायाः विभिन्नाकारकीटानां वर्णैः विभक्ताः सन्ति, प्रत्येकस्य स्वविशिष्टं कार्यं अस्ति। |
![]() |
मध्यमकायाः अन्वेषिकाः कीटाः पर्णानां लघुखण्डान् अन्वेष्टुं छिद्रयितुं च कुर्वन्ति तथा तान् पुनः समूहं प्रति वहन्ति। तत्र वनस्पतिद्रव्यम् लघुकायान् कीटान् समर्प्यते, ये पर्णानि अतिसूक्ष्मखण्डेषु चूर्णीकृत्वा पुनः अतिलघुकायान् कीटान् समर्पयन्ति, ते च पुनरपि तथा कुर्वन्ति।
अतिसूक्ष्माः अंशाः समुदायस्य गभीरभागे विशालसंस्कृतिउद्यानेषु स्थाप्यन्ते, यत्र ते कवकवृद्ध्यर्थं आधारद्रव्यरूपेण कार्यं कुर्वन्ति। समुदायस्य अतिसूक्ष्माः मक्षिकाः कवकउद्यानान् पालयन्ति, यदा गोंग्यलिडियाः उद्भवन्ति तदा तान् सङ्गृह्य, अण्डभ्रंशानन्तरं मक्षिकभ्रूणान् तेन आहारयन्ति। स्वकृषिक्षेत्राणि स्वच्छानि धारयितुं, ते अवाञ्छितान् कवकप्रजातीन् शारीरिकरूपेण निष्कासयन्ति, कवकवृद्ध्यै सहाय्यं कर्तुं अमीनोअम्लानि एन्जाइमानि च उत्पादयन्ति, तथा स्वदेहेषु च उपरि च वर्धमानात् स्ट्रेप्टोमाइसेस् जीवाणुजातेः प्राकृतिकान्टीबायोटिक्स् स्रावयन्ति, येन तेषां कवकानां दूषणात् रक्षणं भवति।
एषा जटिला जैविकव्यवस्था अस्ति यत्र विविधानि जीवजातयः सम्यक् समन्वयेन कार्यं कुर्वन्ति या क्रमशः वा आकस्मिकतया वा विकसितुं न शक्या।
Bibliography
1. Sunjian, A. 2003. The Lurkers Guide to Leaf Cutter Ants.
Retrieved January 21, 2013, from
www.blueboard.com/leafcutters/index.htm
2. Bradshaw, C. 2013. Leafcutter ant. Encyclopædia Britannica Online.
Retrieved January 21, 2013, from
https://www.britannica.com
Figure caption:
Leaf cutting ant, Forest bachac: Atta cephalotes
Photo credit: Scott Bauer, USDA Agricultural Research Service,
|
|
|